logo

سنگ های رنگی و تعریف رنگ در سنگ (گوهر)

 

سنگ های رنگی و تعریف رنگ در سنگ 

سنگ های رنگی که در جواهرات بکار میروند بر حسب موقیعت جغرافیایی متغیر می باشند. دلیل آن را می توان به چند فاکتور خلاصه کرد.

 دسترسی و موجود بودن سنگ فاکتور اول می باشد. به عنوان مثال در کشور ما به دلیل وجود معدن فیروزه در شرق ایران جواهرسازان دسترسی راحتی به این سنگ رنگی زیبا دارند, از اینرو هر گوهر دوست ایرانی حداقل یک قطعه از این گوهر آبی رنگ را در اقلام زینتی خود نگاه می دارد. مثال دیگر می توان به سنگی به رنگهای قرمز، زرد و نارنجی اشاره کرد که بین مسلمانان و بخصوص شیعیان محبوبیت دارد. این سنگ رنگی که بهترین معدنش در خاورمیانه یافت می شود عقیق نام دارد. مثال دیگر وجود معادن یشم در چین وعلاقه مردمان کشورهای شرق آسیا به این سنگ سبز می باشد.

مورد بعدی در استفاده از سنگ های رنگی به تجار برمیگردد که چه سنگ هایی را بیشتر وارد کشور مبداء میکنند. و البته در مرحله آخر و مهمترین قسمت سلیقه و شناخت مصرف کنندگان می باشد که دنبال چه رنگی در سنگ هستند و تقاضا برای ان بوجود می آورند. حال به شناخت توصیف رنگ در گوهر بپردازیم.

رنگ اصلی سنگ چه می باشد

آن چیزی که در وهله اول پس از دیدن سنگی رنگی به زبان می اید رنگ آن است که در گوهر شناسی (Body Color (Hue یا همان رنگ اصلی نامیده می شود. رنگ در گوهرها متشکل شده از سه بخش که به ان خواهیم پرداخت.

رنگ در گوهر چگونه بدست می اید و دلیل دیدن رنگ در سنگ های تراش خورده چیست ؟

به بیان ساده گوهرها رنگ خود را از فرمول شیمیایی خود بدست می آورند. لازم به ذکر است که خیلی از سنگ های معدنی بیرنگ هستند ولی ناخالصی های درونی آنها بوجود آورنده رنگ در آنها می شوند. در این مقاله تمرکز ما بر روی گوهرهای تراش خورده شفاف می باشد. به همین منظور هنگام برخورد نور به سنگ تراش داده شده مقداری از نور بلافاصله به پیرامون منعکس یا برگشت داده می شود و مابقی وارد سنگ شده. نور وارد شده یا همان نور سفید متشکل شده از محدوده فرکانس های مختلف طیف نوری که شامل رنگ های اصلی همچون قرمز, نارنجی, زرد, سبز, آبی و بنفش می باشد

لذا می توان گفت رنگ در سنگ نمی باشد بلکه در نورتابیده شده به سنگ و برگشت طیفی از نور جذب نشده به چشم بیننده می باشد. در نتیجه اگر سنگی تمام طیف فرکانس نوری را بجز محدوده فرکانس سبز را جذب نماید آنگاه ان سنگ تراش داده شده به چشم بیننده سبز می اید. در مثالی دیگر اگر سنگی تمام طیف نوری بجز طیف نوری قرمز و آبی را جذب کند حاصل چیزی که ما بعنوان رنگ در سنگ خواهیم دید رنگ بنفش خواهد بود.

همانطور که پیشتر اشاره شد رنگ در گوهر سه بخش دارد. بخش اول رنگ اصلی بوده که در دنیای سنگ های رنگی و گوهر شناسی به ۷ رنگ اصلی تقسیم بندی می شود که عبارتند از قرمز, نارنجی, زرد, سبز, آبی ، بنفش و ارغوانی.

 

بعضی گوهرها را با نامشان و رنگشان معرفی می کنیم ، بعنوان مثال یاقوت قرمز و یا یاقوت آبی. اما در مواردی ما شاهد دیدن رنگ دومی در آنها می باشیم. به عنوان مثال در یاقوت آبی تاج گوهر مورد ارزیابی قرار می گیرد و ما شاهد بخشی آبی و بخشی بنفش هستیم. لذا در توصیف رنگ ان خواهیم گفت سنگی (آبی بنفش). سنگ هایی که ترکیبی از رنگ ها در تاجشان مشهود باشد از ارزش کمتری نسبت به سنگ هایی که فقط ۱ رنگ خالص در تاج دارند هستند و البته استثناء همیشه وجود دارد.

در مثال دیگری می توان به زمرد اشاره کرد. زمرد می بایست تک رنگ سبز داشته باشد و اگر رنگ ثانویه زرد در ان دیده بشود همچون مثال بالا از ارزش کمتری برخوردار می باشد.


تیرگی یا روشنایی در سنگ
بخش دوم رنگ سنگ به تیرگی و روشنایی ان مربوط می شود. سنگ هایی که خیلی روشن یا خیلی تیره باشند از ارزش کمتری برخوردار هستند. به عنوان مثال یاقوتی داریم که به آبی جوهری معروف است این یاقوت انقدر تیره می باشد که تراشکار می بایست سنگ را خیلی کم عمق بتراشد با سندانچه باریک تا سنگ کمی روشنتر دیده شود. پس نتیجه این می باشد که تیرگی در رنگ سنگ حداقل متوسط باشد


  شدت یا غلظت رنگ در سنگ

آخرین بخش در تعریف رنگ در گوهرهای رنگی به شدت یا غلظت آنها مربوط می شود. در ضمن قسمت عمده قیمت یک گوهر رنگی به این مورد بستگی دارد,  خواه یک آماتیست دارای رنگ یاس بنفش کم رنگ باشد یا بنفش غلیظ فرق قیمت را درخود خواهد دید. البته در بعضی از سنگ ها همچون گارنت که قرمز رنگ است اگر غلظت رنگ خیلی بالا برود باعث تاریک شدن سنگ شده و تشخیص رنگ را سخت کرده و پسندیده نمیباشد. البته در بعضی از سنگ ها غلظت خیلی بالا تاریکی بوجود نمی اورد بلکه سنگ را زیباترجلوه می دهد. به عنوان مثال در یاقوت صورتی یا تورمالین صورتی.

لازم بذکر است بدانید در بعضی سنگها تفکیک نمودن غلظت رنگ از تیرگی رنگ کار آسانی نیست و به تجربه زیاد نیاز دارد. اما غلظت پایین رنگ در سنگ مشخص است و بستگی دارد که گوهر رنگی شما دارای رنگ های گرم چون (قرمز, نارنجی, زرد) بوده یا رنگ های سرد چون (بنفش, ارغوانی, ابی , سبز) معمولا رنگهای گرم با کم شدن غلظت رنگ به قهوه ای گرایده می شوند و در رنگ های سرد با کم شدن غلظت رنگ به خاکستری متمایل می شوند.


         

*گوهرچیست؟ سنگی که زیبا، کمیاب، بادوام ومقاوم در برابر حرارت و مواد شیمیایی باشد. کلاً سنگهای بکار رفته در جواهرات گوهر نامیده می شوند